Die Kerkpad: November 2000 Ouerskap Fiasko

Molly Nash is 'n meisie van ses jaar oud. Sy is geen gewone meisie nie, sy is anders. Sy het Fanconi-anemie. Dit beteken dat haar beenmurg nie bloedselle maak nie. Daarbenewens het sy ook benige afwykings. Haar lyding kan verlig word deur 'n oorplanting van voorloperselle van dié bloed (stamselle). Indien die oorplanting slaag sal die stamselle die nodige bloedselle in haar liggaam vervaardig wat haar beenmurg nie andersins sou kon regkry nie. Die kans dat 'n gewone stamsel-oorplanting (gewoonlik in die vorm van 'n beenmurgoorplanting ) van 'n vreemde donor sal slaag is 30 %. Die kans dat 'n stamseloorplanting van iemand wat geneties nader verwant is, sal slaag is tot 90%. Die egpaar Nash het vir die laaste opsie gekies.

Die eierselle van mev Nash is buite haar baarmoeder in 'n laboratorium bevrug. Verskeie embrio's is sodoen-de vir toetse beskikbaar gestel. Eers is getoets of hulle nie ook Fansoni-anemie het nie. Daarna is die embrio's getoets om te sien watter een die beste donor van stamselle sou wees. (Hierdie toetse word voor-inplantings genetiese diagnosering ge-noem.) Op grond van hierdie toetse is Adam gekies om verder in sy moeder se baarmoeder te ontwikkel. Net na geboorte het Adam die donor geword van stam-selle wat van sy naelstring afkomstig was. Indien hierdie oorplanting nie sou werk nie, sal hy in aanmerking kom om 'n beenmurgoorplanting-donor vir sy suster te word. Hierdie saak lewer verskeie gewetenskonflikte by gelowiges. Daar is vier wat hier genoem word.

In die huwelik is daar plek vir net twee mense, naamlik die twee eggenotes, die man en die vrou. Ook by die proses van bevrugting is daar slegs plek vir dié egpaar. Geen derde party het die reg tot toegang in die huwelik nie. By bevrugting van die geslagselle buite die liggaam in die laboratorium kom die ginokoloog na vore as die derde party. Die bewerking van die bevrugting deur 'n derde party is ongeoorloof.

Daar was 'n keuring gedoen watter van die verskeie embrio's die geskikste vir die pasiënt sou wees. Slegs die beste een kon deurdring. Die ander word gevries. Tydens die bevriesing van embrio's word hierdie klein mensies oorgelewer aan 'n onseker bestaan in 'n laboratorium- vrieskas. Gewoonlik word dié embrio's se vrieskas-bestaan beëindig deur hulle in 'n asblik te gooi en te verwyder.

Deur hierdie fiasko het dit duidelik geword dat die ouers klein Adam gesien het as 'n middel tot die doel ten gunste van 'n ander mens. Slegs die belange van Molly is gel-dig. Adam het sy bestaan uit-sluitend te danke aan die behoefte van sy suster. Sy persoonlike lewe, behoeftes en bestemming, kortliks sy lewe word nie geag nie. Adam is slegs vir sy siek suster, Molly, verwek.

Hierdie geval dien as voor-beeld hoe liefdelose ouerskap in die praktyk lyk. Die ouers van Molly en Adam verwek verskeie kinders, waarvan die meeste aan 'n onseker toekoms in 'n vrieskas oorgelaat word. Slegs Adam is dit gegun om verder te ontwikkel omdat hy hopelik nuttig vir sy suster sou wees. Dit is duidelik dat dit 'n voorbeeld van selektiewe ouerskap, selektiewe liefde en selektiewe getrouheid is. Juis hierdie selektiewe benadering tot hulle kinders, naamlik hul selektiewe liefde en getrouheid, toon dat die egpaar Nash nie ouers in die sedelike sin van die woord is nie. Om ouers te wees moet iemand tog ouers van al hul kinders wees? Ouerskap behels meer as net maar 'n genetiese toestand.

Die vraag is: Wat gaan Adam se biologiese ouers met hom doen as die moontlikheid van die beenmurgoorplanting op sy suster Molly nie slaag nie? En hoe rym dit met die bybelse norm dat elke menslike persoon deur God na sy beeld geskep is. Is dit in die lig daarvan geoorloof om 'n mens bloot as 'n gebruiksvoorwerp te ''ontwerp'' en te verwek?